|
|
Εδώ και χρόνια εκκρεμεί από τη πλευρά του Υπ. Περιβάλλοντος η θεσμοθέτηση των όρων δόμησης στις εκτός οικισμού περιοχές. Κάθε χρόνο ανακοινώνεται η έκδοση Π.Δ. από τον αρμόδιο Γ.Γ., αλλά μέχρι στιγμής αυτό δεν έχει γίνει. Πρόσφατα παραπέμφθηκε στο 2027 όταν θα έχουν ολοκληρωθεί τα Τ.Π.Σ. και δεν θα έχει πλέον νόημα η έκδοση του.
Τι συμβαίνει στο ενδιάμεσο: οι ΥΔΟΜ, επωφελούμενες από την έλλειψη εγκυκλίου του Υπουργείου που να καθορίζει με σαφήνεια την οικοδομησιμότητα βάσει τη νομολογία του ΣτΕ, εκδίδουν άδειες χωρίς να υπάρχουν οι προϋποθέσεις, όπως είναι κυρίως η έλλειψη ελάχιστης πρόσοψης σε νόμιμη οδό. Οι ΥΔΟΜ θεωρούν ‘οδό’ οποιοδήποτε παρουσιάζεται ως τέτοιο από τα τοπογραφικά που υποβάλλουν οι μηχανικοί των ιδιωτών, χωρίς να ελέγχουν ποια είναι η πραγματικότητα, παρά το γεγονός ότι γνωρίζουν ή οφείλουν να γνωρίζουν ποιες είναι οι νόμιμες οδοί.
Ενώ εδώ και 5 χρόνια βρίσκεται σε εξέλιξη η πολεοδόμηση όλης της χώρας και αναμένεται αυστηροποίηση των κανόνων με βάση τη νομολογία του ΣτΕ, το αρμόδιο Υπουργείο δεν έχει λάβει κανένα μέτρο ώστε να αποτραπεί ο κίνδυνος να δομηθούν οι περιοχές εκτός οικισμού σε σημείο που τα επερχόμενα Τ.Π.Σ. να βρεθούν ουσιαστικά χωρίς αντικείμενο αφού η προς απαγόρευση δόμηση θα έχει υλοποιηθεί.
Το Δίκτυο για Βιώσιμες Κυκλάδες έχει τοποθετηθεί ενάντια στην αλλοίωση της ταυτότητας των νησιών από τη δόμηση μεγάλης κλίμακας, αλλά και υπέρ της αυστηρής εφαρμογής του νόμου του 1985 (Π.Δ.24/5/85, ΦΕΚ270/Δ-1985) και της αντίστοιχης πρόσφρατης νομολογίας του ΣτΕ περί εκτός οικισμού δόμησης και φέρουσας ικανότητας.
Το Δίκτυο θεωρεί ότι η εκτός οικισμού δόμηση (που δεν υπάρχει ως πρακτική σε καμία άλλη χώρα), δημιουργεί οικονομικά, κοινωνικά και περιβαλλοντικά προβλήματα, ενώ ταυτόχρονα στερεί από τα νησιά την δυνατότητα επιβίωσης και ανάπτυξης του πρωτογενούς τομέα παραγωγής που είναι απολύτως αναγκαίος για την επιβίωση τους. Τα δίκτυα (ενέργειας, ύδρευσης, αποκομιδής απορριμμάτων, αγροτικών δρόμων κ.λπ.) που αναπτύσσονται σε περιοχές εκτός οικισμού, η ανάπτυξη τριβών με τους αγρότες, κτηνοτρόφους και μελισσοκόμους που συνεχίζουν τη δραστηριότητα τους εκεί που βρίσκονται τουλάχιστον επί δεκαετίες και οι περιβαλλοντικές επιπτώσεις που έχει η διάσπαρτη δόμηση θα έχουν βαρύτατες, μη αναστρέψιμες συνέπειες στην ήδη απειλούμενη φυσιογνωμία των νησιών.
Το Δίκτυο για Βιώσιμες Κυκλάδες θεωρεί ότι στα υπό επεξεργασία Τ.Π.Σ. θα πρέπει να υπάρξει γενική απαγόρευση της εκτός οικισμού δόμησης, με ελάχιστες ίσως σημειακές εξαιρέσεις που θα επιτρέπουν δόμηση μικρής κλίμακας (ως 80 τ.μ.) σε βεβαιωμένα μόνιμους κατοίκους που δεν διαθέτουν μόνιμη κατοικία και σε αγροτικές εγκαταστάσεις.
Η αύξηση της αρτιότητας εκτός οικισμού, είτε για κατοικία, είτε για τουριστική εκμετάλλευση δεν αποτελεί μέτρο προστασίας του περιβάλλοντος όπως επικαλείται το Ε.Χ.Π. Τουρισμού και άλλα κείμενα που έντεχνα αφήνει να διαρρεύσουν το Υπουργείο Περιβάλλοντος. Η αύξηση της αρτιότητας χωρίς αυστηρούς κανόνες για το δικαίωμα δόμησης έχει ως μόνο στόχο την απαξίωση των μικρών ιδιοκτησιών που θα περάσουν στα χέρια μεγάλων επενδυτών, όπως γίνεται εδώ και χρόνια σε μεγάλο αριθμό νησιών όπως δείχνουν τα στοιχεία των συμβολαιογραφείων των νησιών.
Τι θα πρέπει να γίνει:
- Να απαγορευτεί κάθε είδους ιδιωτική πολεοδόμηση και στρατηγική τουριστική επένδυση στα νησιά.
- Nα γίνουν επεκτάσεις οικισμών με συγκεκριμένους κανόνες.
- Η περαιτέρω τουριστική ανάπτυξη (σε όποια νησιά κριθεί ότι είναι αναγκαία και επιθυμητή και δεν υπερβαίνει την φέρουσα ικανότητα του νησιού), να προβλέπεται μόνο σε καθορισμένες ζώνες τουριστικής ανάπτυξης εκτός οικισμών, δημιουργώντας νέους οικιστικούς θύλακες με συγκεκριμένους κανόνες πολεοδόμησης σε ότι αφορά το οδικό δίκτυο, τους κοινόχρηστους χώρους, τα πεζοδρόμια κλπ και λαμβάνοντας υπόψη την υφιστάμενη προστασία του αγροτικού πολιτιστικού τοπίου των Κυκλάδων και των κτισμάτων και κατασκευών που το συνθέτουν, ξερολιθικών και μη.
- Να δοθούν σαφείς περιοριστικοί κανόνες για το τι επιτρέπεται ως δόμηση στις εκτός οικισμού περιοχές με βάση τα όσα προτάθηκαν προηγούμενα.
- Μέχρι τη θεσμοθέτηση των ΤΠΣ, να υπάρξει αναστολή στην έκδοση αδειών σε όλες τις περιοχές που τελούν υπό χωροθέτηση, πλην των περιοχών που είναι ήδη ορισμένες ως οικισμοί.
- Να προβλεφθεί η επιστροφή του φόρου αγοράς ή κληρονομιάς που καταβλήθηκε από ιδιοκτήτες αγροτεμαχίων και είχε υπολογιστεί με βάση την τεκμαρτή αξία όχι ως αγροτεμαχίου αλλά ως οικοδομήσιμου οικοπέδου.
- Να ληφθεί πρόνοια για την προστασία και ενίσχυση του πρωτογενούς τομέα μικρής κλίμακας, σύμφωνα με τις παραγωγικές δυνατότητες κάθε νησιού.
- Να γίνονται σεβαστοί, κατά την έκδοση οικοδομικών αδειών (Δόμησης, ή και Έγκρισης Εργασιών Μικρής Κλίμακας), οι νόμοι που αφορούν την προστασία των αναβαθμίδων, λόγω της υψηλής περιβαλλοντικής (αντιπλημμυρικής, αντιδιαβρωτικής κ.λπ.) και πολιτιστικής αξίας τους
