Με έγγραφη παραγγελία της προς 5 συναρμόδιους φορείς, η Εισαγγελία Πρωτοδικών Ρόδου καθιστά υπόχρεους τον Δήμο Ρόδου, την Περιφέρεια Νοτίου Αιγαίου, την Υπηρεσία Νεωτέρων Μνημείων, την ΕΤΑΔ Α.Ε. και την Κτηματική Υπηρεσία για την τάχιστη αποκατάσταση του βατήρα και την άμεση λήψη οριστικών μέτρων αποκλεισμού, προειδοποιώντας για πολύ σοβαρό κίνδυνο ατυχήματος με βαρύ τραυματισμό αόριστου αριθμού προσώπων
Η υπόθεση του ιστορικού τραμπολίνου στη θαλάσσια περιοχή του Έλλη περνά σε νέα, κρισιμότερη φάση. Ύστερα από την πραγματογνωμοσύνη που έκρινε την κατασκευή στατικά ανεπαρκή και τη σφράγισή της από τη λιμενική αρχή, η διευθύνουσα την Εισαγγελία Πρωτοδικών Ρόδου απευθύνει πλέον ευθεία και δεσμευτική παραγγελία προς όλους τους συναρμόδιους κρατικούς φορείς.
Το έγγραφο, που εκδόθηκε στο πλαίσιο της κατεπείγουσας προκαταρκτικής εξέτασης που διενεργείται για την επικινδυνότητα της εξέδρας, δεν αφήνει περιθώρια παρερμηνείας. Οι φορείς υποχρεούνται, όπως αναφέρεται με κεφαλαία γράμματα στο ίδιο το κείμενο, να αποκαταστήσουν τάχιστα τις φθορές και, σε κάθε περίπτωση, να λάβουν αμέσως οριστικά μέτρα αποκλεισμού της πρόσβασης των λουομένων μέχρι την ολοκλήρωση των εργασιών συντήρησης.
Πρόκειται για την πιο ηχηρή θεσμική παρέμβαση στη μακρά ιστορία της υπόθεσης, καθώς για πρώτη φορά η δικαστική αρχή δεν περιορίζεται στη διερεύνηση ευθυνών αλλά κατονομάζει συλλογικά τους υπόχρεους και τους καλεί σε συγκεκριμένες ενέργειες, τη στιγμή που, όπως διαπιστώνει η ίδια, ουδείς εξ αυτών έχει κινηθεί μέχρι σήμερα.
Τι ακριβώς ζητά η Εισαγγελία
Το εισαγγελικό έγγραφο απευθύνεται προς ενέργειες σε 5 αποδέκτες, το γραφείο Δημάρχου του Δήμου Ρόδου, το γραφείο Περιφερειάρχη της Περιφέρειας Νοτίου Αιγαίου, τον προϊστάμενο της Υπηρεσίας Νεωτέρων Μνημείων, τον προϊστάμενο του Περιφερειακού Κλιμακίου της ΕΤΑΔ Α.Ε. στη Ρόδο και τον αναπληρωτή προϊστάμενο της Κτηματικής Υπηρεσίας Δωδεκανήσων, ενώ κοινοποιείται στην κεντρική λιμενάρχη Ρόδου και στην οικεία Περιφερειακή Διοίκηση του Λιμενικού Σώματος.
Η εισαγγελική λειτουργός εκκινεί από τη διαπίστωση ότι η προκαταρκτική εξέταση κινήθηκε κατεπειγόντως μετά από αναφορά της κεντρικής λιμενάρχη Ρόδου για την επικινδυνότητα του βατήρα προς τους χρήστες του. Στο πλαίσιο αυτό παραγγέλθηκε πραγματογνωμοσύνη για τον έλεγχο της στατικής επάρκειας της κατασκευής, τα πορίσματα της οποίας αποδείχθηκαν βαρύτατα. Σύμφωνα με την έκθεση που εγχειρίστηκε στην Εισαγγελία, η περιοχή του θεμελίου παρουσιάζει πολύ μεγάλου βάθους διαβρώσεις στο σκυρόδεμα, υποσκαφές της βάσης σε όλη την περίμετρό της και παράσυρση του μεγαλύτερου μέρους των σακκολίθων που είχαν τοποθετηθεί για την αποτροπή των υποσκαφών. Το συμπέρασμα είναι μονοσήμαντο. Ο βατήρας θεωρείται στατικά ανεπαρκής και η χρήση του επισφαλής.
Ιδιαίτερη βαρύτητα αποδίδεται στο γεγονός ότι οι τελευταίες εργασίες αποκατάστασης της κατασκευής έγιναν εντός του έτους 2007, χωρίς έκτοτε να πραγματοποιηθεί οποιοδήποτε έργο συντήρησης, παρότι κατά τους θερινούς μήνες η εξέδρα δέχεται εκτεταμένη χρήση από λουόμενους, οι οποίοι, όπως σημειώνεται, επιβαρύνουν ασφαλώς τη στατικότητά της. Σχεδόν 2 δεκαετίες, δηλαδή, μια κατασκευή βυθισμένη μέσα στη θάλασσα και εκτεθειμένη διαρκώς στη διαβρωτική της δράση έμεινε χωρίς καμία απολύτως φροντίδα, ενώ συνέχιζε να φιλοξενεί καθημερινά πλήθος κόσμου.
Προσωρινά μέτρα από το Λιμεναρχείο και περιπολίες στο σημείο
Στο έγγραφο αποτυπώνεται και το τι έχει ήδη γίνει στο πεδίο. Κατόπιν εντολών της Εισαγγελίας, το Κεντρικό Λιμεναρχείο Ρόδου έλαβε προσωρινά μέτρα αποκλεισμού της πρόσβασης των λουομένων στον βατήρα, τουλάχιστον μέχρι τη λήψη όλων των αναγκαίων οριστικών μέτρων από τους αρμόδιους κρατικούς φορείς. Παράλληλα, σκάφη του Λιμενικού Σώματος πραγματοποιούν τακτικές περιπολίες στο σημείο για την απομάκρυνση όσων, παρά την απαγόρευση, εξακολουθούν να κάνουν χρήση της εξέδρας.
Η εικόνα αυτή επιβεβαιώνει όσα είχαν καταγραφεί το προηγούμενο διάστημα, όταν η λιμενική αρχή κλιμάκωσε σταδιακά τα μέτρα της. Αρχικά είχε τοποθετηθεί πινακίδα απαγόρευσης, η οποία ωστόσο αφαιρέθηκε, αφήνοντας εκ νέου την εξέδρα ανοιχτή.
Ακολούθησε η οριοθέτηση της θαλάσσιας ζώνης γύρω από την κατασκευή με σιμαδούρες και, τελικά, η αφαίρεση της σκάλας ανόδου, με την οποία κατέστη στην πράξη αδύνατη η χρήση της. Παρά ταύτα, όπως προκύπτει από το εισαγγελικό έγγραφο, το φαινόμενο της παραβίασης της απαγόρευσης δεν έχει εκλείψει, γεγονός που καθιστά τα προσωρινά μέτρα ανεπαρκή και επιβάλλει, κατά την εισαγγελική κρίση, οριστική λύση.
Η αιχμή για την αδράνεια των φορέων
Το πλέον καυστικό σημείο της παρέμβασης βρίσκεται στη διαπίστωση ότι, μέχρι την έκδοση του εγγράφου, ουδείς εκ των φορέων προς τους οποίους απευθύνεται είχε λάβει οποιοδήποτε μέτρο, ούτε για τη συντήρηση του βατήρα και την αποκατάσταση των φθορών του, ούτε για τον οριστικό αποκλεισμό του χώρου από τους λουόμενους που αρνούνται να συμμορφωθούν στις συστάσεις της λιμενικής αρχής. Το αποτέλεσμα, όπως σημειώνεται, είναι, παρά τη διαγνωσμένη στατική ανεπάρκεια, να γίνεται καθημερινώς χρήση της κατασκευής από μεγάλο αριθμό ατόμων.
Ενόψει αυτών, η Εισαγγελία θεμελιώνει την παραγγελία της στον πολύ σοβαρό κίνδυνο πρόκλησης ατυχήματος από ενδεχόμενη κατάρρευση μέρους ή και ολόκληρης της εξέδρας, λόγω της διαπιστωμένης σαθρότητας των θεμελίων της, με πιθανότατο ενδεχόμενο τον βαρύ τραυματισμό αόριστου αριθμού προσώπων που προσεγγίζουν το σημείο. Η διατύπωση αυτή έχει ιδιαίτερη σημασία, καθώς περιγράφει το ακριβές νομικό και ουσιαστικό υπόβαθρο πάνω στο οποίο θα κριθούν, σε δεύτερο χρόνο, και οι όποιες ποινικές ευθύνες για την πολυετή εγκατάλειψη.
Η πρώτη απάντηση από την Υπηρεσία Μνημείων
Η πρώτη αντίδραση στο εισαγγελικό τελεσίγραφο ήρθε από την Υπηρεσία Νεωτέρων Μνημείων και Τεχνικών Έργων Δωδεκανήσου, η οποία με έγγραφό της της 18 Αυγούστου 2026, σε απάντηση της εισαγγελικής παραγγελίας της 17ης Αυγούστου 2026, απέστειλε εκ νέου παλαιότερο απαντητικό της έγγραφο του Μαΐου 2022, δηλώνοντας ότι παραμένει στη διάθεση της Εισαγγελίας για κάθε διευκρίνιση και συνεργασία.
Στο επισυναπτόμενο εκείνο έγγραφο, η Υπηρεσία είχε αποσαφηνίσει ότι ο έλεγχος στατικής επάρκειας της εξέδρας, η λήψη μέτρων πρόληψης ατυχήματος κατά τη χρήση της, όπως ενημερωτικές πινακίδες και αντιολισθητικός τάπητας, καθώς και η σύνταξη μελετών και η εκτέλεση έργων συντήρησης και επισκευής, δεν εμπίπτουν στις αρμοδιότητές της. Υπενθύμιζε, παράλληλα, ότι το τραμπολίνο εντάσσεται στο λουτρικό συγκρότημα του Έλλη, που κατασκευάστηκε από την ιταλική κυβέρνηση για τις λουτρικές ανάγκες της εποχής και παραχωρήθηκε στο σύνολό του στον Δήμο Ρόδου το 1971, με το ιδιοκτησιακό να ανήκει, αναλόγως της ερμηνείας του κειμένου της παραχώρησης, είτε στον Δήμο είτε στην ΕΤΑΔ Α.Ε. Επισήμαινε, τέλος, ότι το σύνολο των εγκαταστάσεων έχει χαρακτηριστεί από το 1988 ιστορικό διατηρητέο μνημείο και έργο τέχνης που χρήζει ειδικής κρατικής προστασίας, με συνέπεια κάθε έργο συντήρησης και επισκευής να απαιτεί, πέραν των λοιπών διαδικασιών, και τη δική της έγκριση.
Η απάντηση αυτή, καίτοι τυπικά συνεργάσιμη, αναδεικνύει το βαθύτερο πρόβλημα της υπόθεσης. Η Υπηρεσία επαναλαμβάνει τη θέση περί αναρμοδιότητας που είχε διατυπώσει προ τετραετίας, την ώρα που η εισαγγελική παραγγελία απευθύνεται πλέον στο σύνολο των φορέων ως συνυπόχρεων, ανεξαρτήτως των μεταξύ τους διαφωνιών για το ιδιοκτησιακό.
Το παρασκήνιο ενός πολυετούς αδιεξόδου
Η εισαγγελική παρέμβαση δεν προέκυψε εν κενώ. Έρχεται ως κατάληξη μιας μακράς αλυσίδας εγγράφων και παραλείψεων που, σύμφωνα με πληροφορίες της «δημοκρατικής», αποτυπώνουν ένα διαχρονικό πινγκ πονγκ αρμοδιοτήτων μεταξύ των εμπλεκόμενων υπηρεσιών.
Η Περιφέρεια Νοτίου Αιγαίου έχει υποστηρίξει ότι δεν της ανήκει η κυριότητα και ότι ουδέποτε εκτέλεσε εργασίες από τα τέλη του 2007 και εντεύθεν, παραπέμποντας στην ΕΤΑΔ. Η Κτηματική Υπηρεσία τοποθετεί την εξέδρα στην ιδιωτική περιουσία του Δημοσίου, με διαχειριστή είτε τον Δήμο, εφόσον θεωρηθεί ότι συμπεριλήφθηκε στην παραχώρηση του 1971, είτε την ΕΤΑΔ. Η ΕΤΑΔ αρνείται κατηγορηματικά κάθε αρμοδιότητα, υποστηρίζοντας ότι η εξέδρα συνδέεται λειτουργικά με ακίνητο κυριότητας του Δήμου Ρόδου. Ο δε Δήμος, με πρόσφατο έγγραφο της αρμόδιας διεύθυνσής του, τοποθέτησε την κατασκευή εντός της θαλάσσιας ζώνης και την απέδωσε στο Ελληνικό Δημόσιο, δηλώνοντας αναρμόδιος για ό,τι εκτείνεται πέρα από το όριο του σχεδίου πόλεως.
Στο βάθος της διαμάχης βρίσκεται και η κτηματολογική εκκρεμότητα που σέρνεται από το 1971, καθώς η προβλεπόμενη μεταβίβαση του συγκροτήματος στον Δήμο ουδέποτε ολοκληρώθηκε, το ακίνητο δεν απέκτησε ποτέ δική του κτηματολογική μερίδα και η κυριότητα εξακολουθεί να εμφανίζεται στο όνομα του Ελληνικού Δημοσίου ως κοινόχρηστος χώρος, ενώ η απόπειρα τακτοποίησης μέσω διαπιστωτικής πράξης του Δεκεμβρίου του 2023 πάγωσε επειδή ο προσδιορισμός των ορίων περιελάμβανε και τμήμα αιγιαλού.
Την ίδια στιγμή, οι πραγματογνωμοσύνες συνθέτουν μια εικόνα προϊούσας φθοράς. Ήδη το 2020 δεν είχε χορηγηθεί βεβαίωση στατικής επάρκειας λόγω αστοχίας της προστασίας του θεμελίου, ενώ η πρόσφατη έκθεση κατέγραψε αισθητή επιδείνωση σε σχέση με τότε, με εκτεταμένες υποσκαφές και διαβρώσεις σε ολόκληρη την περίμετρο της βάσης.
Για την οριστική θωράκιση της κατασκευής έχει προταθεί η κατασκευή περιμετρικού μανδύα οπλισμένου σκυροδέματος πλάτους 50 εκατοστών και ύψους 1,50 μέτρου από τον πυθμένα, με τοποθέτηση τουλάχιστον 2 σειρών σακκολίθων, έπειτα από εκπόνηση στατικής μελέτης με έλεγχο σε ανατροπή και ολίσθηση.
Με την εισαγγελική παραγγελία, το βάρος μετατίθεται πλέον ρητά και συλλογικά στους 5 αποδέκτες της. Το ερώτημα δεν είναι πια ποιος φορέας θεωρεί εαυτόν αρμόδιο, αλλά ποιος θα συμμορφωθεί πρώτος με μια εντολή που δεν επιδέχεται αναβολή, σε μια υπόθεση όπου η ασφάλεια των λουομένων, η ποινική διερεύνηση και η προστασία ενός χαρακτηρισμένου μνημείου της Ιταλοκρατίας διαπλέκονται πλέον αξεδιάλυτα.
Πηγή:www.dimokratiki.gr
