Η ψηφιακή «μεταμόρφωση» του δήμου της Ρόδου έχει ξεκινήσει, με τους αρμοδίους να υπόσχονται σε λίγα χρόνια ένα άλλο νησί και έναν άλλο δήμο, όπως μας αναλύει ο εντεταλμένος ψηφιακής μετάβασης, με αυτή την αρμοδιότητα και για τη διεύθυνση Μεσαιωνικής Πόλης και Μνημείων, Γιώργος Βαρέλης.
Μιλώντας στη «Ρ» για τα έργα που “τρέχει” η Διεύθυνση Πληροφορικής αυτή την περίοδο και όσα σχεδιάζει, όντας και ο ίδιος του αντικετιμένου καθότι ηλεκτρονικός μηχανικός στο επάγγελμα, αναφέρθηκε, μεταξύ άλλων, στα συστήματα εποπτείας, τις θερμικές κάμερες και τους αισθητήρες πυροπροστασίας, την προετοιμασία για την αντιπλημμυρική παρακολούθηση των ρεμάτων, τα βραχιολάκια τηλεφροντίδας, τα έξυπνα φανάρια, τα ποδήλατα μικροκινητικότητας, τον ψηφιακό ξεναγό, το GIS αλλά και το δωρεάν Wi-Fi στα χωριά, που ο ίδιος θεωρεί πολύ σημαντικό!
Από αυτά είναι παραπάνω από εμφανές ότι η τεχνολογία αποκτά ολοένα μεγαλύτερη παρουσία στην καθημερινή λειτουργία του δήμου και στόχος είναι αυτό να «φθάσει» στον δημότη.
Ο κ. Βαρέλης, μιλώντας για το σύνολο αυτών των παρεμβάσεων, αναφέρεται παράλληλα στη δύσκολη διαδικασία υλοποίησης των έργων που έχουν ενταχθεί στο Ταμείο Ανάκαμψης, αλλά και στην ανάγκη οι ψηφιακές υποδομές να αξιοποιούνται με τρόπο που να έχει πραγματικό όφελος για τον πολίτη. Αναλυτικά:
Η Μεσαιωνική Πόλη σε νέα εποχή
Ένα σημαντικό κομμάτι του σχεδιασμού αφορά, βέβαια, στη Μεσαιωνική Πόλη, όπου η λειτουργία των υπηρεσιών και της εποπτείας περνά σταδιακά σε ένα περισσότερο οργανωμένο και τεχνολογικά υποστηριζόμενο μοντέλο. Ο κ. Βαρέλης επισημαίνει ότι τα περισσότερα τμήματα της σχετικής σύμβασης προχωρούν κανονικά, αναφέροντας μεταξύ άλλων τις υπηρεσίες που παρέχονται στη Μεσαιωνική Πόλη, τη φύλαξη, την εποπτεία, τους ελέγχους και τη βεβαίωση παραβάσεων.
Ιδιαίτερη αναφορά κάνει στην καθημερινότητα στις πύλες εισόδου, όπου, όπως λέει, έχουν καταγραφεί περιστατικά επιθέσεων και απειλών προς το προσωπικό φύλαξης, αλλά και προσπάθειες εισόδου οχημάτων και δικύκλων σε ώρες κατά τις οποίες αυτό δεν επιτρέπεται.
«Αυτά είναι τα γεγονότα που μας κάνουν να σκεφτόμαστε μονίμως νέους τρόπους ελέγχου», σημειώνει, ξεκαθαρίζοντας ωστόσο ότι ο δήμος δεν προτίθεται να υποκαταστήσει τις αρμόδιες αστυνομικές αρχές. Στο πλαίσιο αυτό, προωθείται η αντικατάσταση των αυτοματισμών και των μπαρών στις πύλες εισόδου με νέα συστήματα, τα οποία θα είναι λιγότερο εξαρτημένα από την ανθρώπινη παρουσία και θα μπορούν να διαχειρίζονται εξ αποστάσεως.
Ένα από τα προβλήματα που υπήρχαν μέχρι σήμερα ήταν η ανεπαρκής διαδικτυακή σύνδεση σε συγκεκριμένα σημεία της Μεσαιωνικής Πόλης. Για την αντιμετώπισή του, ο δήμος προχώρησε σε εργασίες για την εγκατάσταση οπτικής ίνας στο διοικητήριο της Μεσαιωνικής Πόλης (σ.σ. τα γραφεία της διεύθυνσης στην οδό Ιπποτών).
«Αυτή τη στιγμή έχουμε μια γραμμή 1 Gbps και άλλη μία γραμμή 300 Mbps μέσω οπτικής ίνας, οι οποίες μας δίνουν τη δυνατότητα να διαχειριστούμε οτιδήποτε, αρκεί και αυτό να έχει στο σημείο καλή πρόσβαση στο διαδίκτυο», εξηγεί ο ίδιος.
Μάλιστα, σχεδιάζεται η δημιουργία ενός control room μέσα στο διοικητήριο της Μεσαιωνικής Πόλης, όπου θα συγκεντρώνεται η εποπτεία των συστημάτων. Εκεί θα μπορούν να παρακολουθούνται και τα νέα συστήματα των πυλών, τα οποία θα διαθέτουν αδειοδοτημένες κάμερες, όπως σημειώνει. Παράλληλα, εξετάζεται και η αξιοποίηση του Starlink για την καλύτερη απομακρυσμένη διασύνδεση σε σημεία όπου οι υπάρχουσες υποδομές δεν επαρκούν.
Τα έργα του Ταμείου Ανάκαμψης
Περνώντας στο σύνολο των έργων της Διεύθυνσης Πληροφορικής, ο Γιώργος Βαρέλης δίνει ιδιαίτερη έμφαση στα έργα του Ταμείου Ανάκαμψης. Όπως αναφέρει, ολοκληρώθηκαν τα επτά συμβασιοποιημένα υποέργα που είχαν δρομολογηθεί από την προηγούμενη Δημοτική Αρχή, με τη διαδικασία υλοποίησης να αποτελεί, όπως τονίζει, ένα από τα πιο δύσκολα σημεία ενός δημόσιου έργου.
«Στο δημόσιο είναι πάρα πολύ εύκολο να έχεις υπογράψει μια σύμβαση, να βρεις και μια χρηματοδότηση, αλλά να μην κάνεις εν τέλει καλή δουλειά», επισημαίνει, υπογραμμίζοντας τον ρόλο τόσο των αναδόχων όσο και των υπηρεσιών του Δήμου.
Μεταξύ των έργων που ολοκληρώθηκαν είναι και το υποέργο των «έξυπνων» φαναριών κυκλοφορίας. Τα συστήματα έχουν εγκατασταθεί σε σημεία της πόλης και της Ιαλυσού και προσαρμόζουν τον χρόνο λειτουργίας τους ανάλογα με την κυκλοφορία.
Πρόκειται για μια τεχνολογία που μπορεί να μην γίνεται άμεσα αντιληπτή από τον οδηγό, καθώς εξωτερικά το φανάρι μοιάζει με ένα συμβατικό, στην πραγματικότητα όμως η λειτουργία του προσαρμόζεται στα δεδομένα της κυκλοφορίας.
Τεχνολογία και κοινωνική πολιτική
Από τα έργα του Ταμείου Ανάκαμψης, ο αντιδήμαρχος ξεχωρίζει ιδιαίτερα το πρόγραμμα των βραχιολιών τηλεφροντίδας, το οποίο αφορά 100 μοναχικούς, ηλικιωμένους και ευάλωτους συμπολίτες μας.
Ο δήμος αποφάσισε να συνεχίσει τη λειτουργία και τη συντήρηση του συστήματος με ίδιους πόρους, αφού, όπως αντιλαμβάνεται κανείς, μετά την ολοκλήρωση της χρηματοδότησης, απαιτούνται δαπάνες για τη συνέχιση της υπηρεσίας. Τα βραχιολάκια συνδέονται με τηλεφωνικό κέντρο στη Θεσσαλονίκη, το οποίο λειτουργεί σε 24ωρη βάση και παρέχει υποστήριξη στους δικαιούχους. «Ο δήμος, αυτή τη στιγμή, είναι σε θέση να υποστηρίξει έντονα δύο από αυτά (σ.σ. τα έργα)», αναφέρει ο κ. Βαρέλης, εξηγώντας ότι η συνέχιση του συγκεκριμένου προγράμματος αποτελεί πολιτική επιλογή της Δημοτικής Αρχής.
Η τεχνολογία στην υπηρεσία της πυροπροστασίας
Σημαντικό εργαλείο στην προστασία του φυσικού περιβάλλοντος της Ρόδου αποτελούν και τα συστήματα πυροπροστασίας που έχουν εγκατασταθεί σε δύο περιοχές του νησιού.
Όπως εξηγεί ο κ. Βαρέλης, τα συστήματα δεν αποτελούνται μόνο από κάμερες, αλλά και από συστοιχίες αισθητήρων, με περίπου 100 αισθητήρες σε κάθε περιοχή. Η μετάδοση των δεδομένων προς το κέντρο ελέγχου γίνεται μέσω μικροκυματικών ζεύξεων.
Η εικόνα και τα δεδομένα φτάνουν στο control room της Πολιτικής Προστασίας, ενώ σε περίπτωση ανίχνευσης συμβάντος, ενημερώνονται οι αρμόδιες υπηρεσίες.
Ιδιαίτερη σημασία έχει το γεγονός ότι οι κάμερες είναι θερμικές, ενώ το σύστημα αξιοποιεί και την τεχνητή νοημοσύνη.
«Δεν είναι μία απλή κάμερα που θα σου δείξει τον καπνό. Είναι και θερμική ταυτόχρονα, η οποία θα σου δείξει τη διαφορά θερμοκρασίας και κάνει και επιβεβαίωση με τον αισθητήρα που είναι μέσα στο δάσος», εξηγεί ο αντιδήμαρχος, καταδεικνύοντας πόσο πολύτιμες μπορεί να είναι στην απευκταία περίπτωση εκδήλωσης κάποιου κινδύνου για πυρκαγιά.
Όπως προσθέτει, η τεχνητή νοημοσύνη αξιολογεί τα συμβάντα και μπορεί να «μαθαίνει» από προηγούμενες περιπτώσεις, περιορίζοντας τις πιθανότητες λανθασμένων συναγερμών.
Η συγκεκριμένη υποδομή δεν θα περιοριστεί μόνο στην πυροπροστασία, όμως. Ο δήμος σχεδιάζει να αξιοποιήσει την ίδια πλατφόρμα και για την αντιπλημμυρική προστασία.
Live παρακολούθηση των ρεμάτων
Ο σχεδιασμός προβλέπει πιλοτική εγκατάσταση αισθητήρων σε τρία ρέματα του νησιού, τα οποία θα επιλεγούν, βέβαια, σε συνεργασία με την Πολιτική Προστασία.
Οι αισθητήρες θα καταγράφουν σε πραγματικό χρόνο τη ροή και τη στάθμη του νερού, ώστε σε περίπτωση έντονων καιρικών φαινομένων να υπάρχει άμεση εικόνα της κατάστασης.
«Θα ξέρουμε, ας πούμε, ότι το ρέμα στην Ιαλυσό αυτή τη στιγμή έχει φτάσει στο ύψος του γεφυριού και θα μπορεί η Πολιτική Προστασία από εκεί να παρεμβαίνει, να κλείνει ένα γεφύρι, να κλείνει έναν δρόμο, να σταματά μια κυκλοφορία», αναφέρει χαρακτηριστικά.
Το πιλοτικό έργο, σύμφωνα με τον κ. Βαρέλη, θα αποτελέσει και τη βάση για τη σύνταξη τεχνικής μελέτης, ώστε στο μέλλον να αναζητηθεί χρηματοδότηση για την επέκταση του συστήματος στο σύνολο του νησιού.
Μικροκινητικότητα
Στο μεταξύ, μπαίνει στην τελική ευθεία και το έργο της μικροκινητικότητας. Τα ποδήλατα με υποβοήθηση στο πετάλι, πρόκειται να εγκατασταθούν στους σταθμούς φόρτισης που έχουν δημιουργηθεί στην πόλη, καθώς και σε Φαληράκι και Ιαλυσό. Η χρήση θα είναι δωρεάν για δύο ώρες, ενώ στη συνέχεια προβλέπεται ποινή τεσσάρων ευρώ ανά ώρα, με στόχο τα ποδήλατα να επιστρέφουν στους σταθμούς και να είναι διαθέσιμα και στους επόμενους χρήστες.
Ο αντιδήμαρχος δεν κρύβει, πάντως, τον προβληματισμό του για τη συμπεριφορά των χρηστών σε αντίστοιχα προγράμματα άλλων δήμων. «Η νοοτροπία μας είναι “το παίρνουμε, το παρατάμε, δεν το γυρνάμε πίσω”», σημειώνει, υπογραμμίζοντας ότι στόχος του δήμου είναι το πρόγραμμα να διατηρηθεί και να λειτουργήσει σωστά.
Ο ψηφιακός ξεναγός της Παλιάς Πόλης
Σε εξέλιξη βρίσκεται και η διαδικασία για το έργο του ψηφιακού ξεναγού της Παλιάς Πόλης.
Μετά την εξέταση επτά ενστάσεων στο στάδιο των τεχνικών προσφορών, έχουν απομείνει τρεις υποψηφιότητες και ακολουθεί η διαδικασία αξιολόγησης των οικονομικών προσφορών.
Το έργο, προϋπολογισμού 200.000 ευρώ, προβλέπει μια διαφορετική εμπειρία ξενάγησης, με αξιοποίηση τεχνολογιών εικονικής πραγματικότητας.
«Είναι ένα ωραίο project το οποίο, με κάποια κράνη που θα φοράς, θα σε περνάει σε ένα περιβάλλον εξαιρετικό, όπου θα σου κάνει ξενάγηση», περιγράφει ο κ. Βαρέλης, αναφέροντας ότι η ψηφιακή εμπειρία θα αφορά τα μνημεία και το Καστέλο και θα υποστηρίζει περισσότερες γλώσσες. Χαρακτηριστικό είναι ότι αυτή η ψηφιακή ξενάγηση θα έχει και στοιχεία εικονικής πραγματικότητας.
Δωρεάν Wi-Fi στα μικρά χωριά
Ένα ακόμη έργο που αναμένει ο Δήμος είναι το Wi-Fi for GR, το οποίο αφορά την εγκατάσταση αναμεταδοτών σε 45 επιλεγμένα σημεία. Η Δημοτική Αρχή προσανατολίζεται σε αλλαγές στον αρχικό σχεδιασμό, δίνοντας μεγαλύτερο βάρος στα μικρά και απομακρυσμένα χωριά της νότιας και δυτικής Ρόδου, όπου η δημόσια πρόσβαση στο διαδίκτυο μπορεί να έχει μεγαλύτερη χρησιμότητα.
Λέει με περηφάνια ο κ. Βαρέλης: «Θα προτάξουμε χωριουδάκια που είναι πιο απομακρυσμένα, όπου το δημόσιο δίκτυο θα είναι πιο χρήσιμο στις πλατείες, για τους μοναχικούς, τους απομακρυσμένους, τους μεγάλους σε ηλικία ανθρώπους».
Η λογική, όπως αναφέρει, είναι να μην επενδυθούν πόροι σε σημεία όπου ήδη υπάρχει έντονη ιδιωτική δραστηριότητα και οι επισκέπτες έχουν πρόσβαση στο διαδίκτυο μέσω επιχειρήσεων.
Το GIS και ο ψηφιακός χάρτης του δήμου
Τέλος, ένα ακόμη έργο που ολοκληρώνεται αφορά το Γεωγραφικό Σύστημα Πληροφοριών (GIS) του δήμου Ρόδου. Για πρώτη φορά, σύμφωνα με τον κ. Βαρέλη, ενοποιήθηκαν δεδομένα που υπήρχαν σε διαφορετικά αρχεία και μεταφέρθηκαν σε ειδική πλατφόρμα cloud. Στόχος είναι, οι υπηρεσίες του δήμου, να μπορούν να έχουν συγκεντρωμένη γεωγραφική πληροφορία πάνω σε έναν ηλεκτρονικό χάρτη της Ρόδου, με διαφορετικά «layers» δεδομένων. Με τον τρόπο αυτό, θα μπορούν σταδιακά να ενσωματωθούν πληροφορίες για δίκτυα, υποδομές και έργα, παρέχοντας στις υπηρεσίες ένα σημαντικό εργαλείο για τον σχεδιασμό και τη διαχείριση του νησιού.
Η συνολική εικόνα που προκύπτει από τα όσα λέει ο κ. Βαρέλης είναι ότι η Διεύθυνση Πληροφορικής βρίσκεται πίσω από ένα μεγάλο μέρος των υποδομών που, αν και συχνά δεν είναι άμεσα ορατές στον πολίτη, μπορούν να αλλάξουν τον τρόπο με τον οποίο λειτουργεί ο δήμος. Από την προστασία των δασών και την παρακολούθηση των ρεμάτων μέχρι την κυκλοφορία, την εξυπηρέτηση ευάλωτων πολιτών, τη διαχείριση της Μεσαιωνικής Πόλης και την τουριστική εμπειρία, η τεχνολογία επιχειρεί να περάσει από το επίπεδο της «ψηφιακής εφαρμογής» σε ένα καθημερινό εργαλείο διοίκησης και προστασίας.
rodiaki
